Je hangt in je harnasgordel en dan?

Persoonlijke valbeveiliging is letterlijk het laatste redmiddel dat voorkomt dat je bij een val over de rand hard op de grond terecht komt. Maar als je ‘veilig’ in je harnas hangt, dan is het toch noodzaak om weer zo snel mogelijk vaste grond onder je voeten te krijgen. Blijf je te lang in je harnas hangen dan treedt er suspension trauma op en kan je alsnog overlijden. Om blijvende schade te voorkomen moet iemand daarom binnen 15 minuten gered zijn. 

Wat is suspension trauma?

Doordat de banden van je harnasgordel in je liezen drukken worden de bloedvaten daar afgekneld. Hierdoor stopt de bloedsomloop en hoopt zich bloed op in de benen. Dit wordt versterkt doordat ook de spierpomp functie, die het bloed normaal naar het hart stuwt, niet werkt als je je benen niet beweegt. Dit is bijvoorbeeld de reden dat een militair in een erehaag plotseling kan omvallen. Omdat hij zo lang stil staat, krijgt het hart te weinig bloed uit de benen terug om naar de hersenen te sturen en valt hij flauw. Doordat hij dan beweegt en zijn bloedsomloop weer opgang komt is hij vaak ook direct weer bij. Wanneer je echter in een harnas hangt, blijf je min of meer in verticaal positie en is er geen natuurlijk herstel met alle gevolgen van dien.
 

valbeveiliging suspension trauma
Beperkte bloedsomloop in de benen

Hoe te voorkomen?

De kans op suspension trauma kun je verkleinen door de bloedsomloop zo veel mogelijk opgang te houden. Daarvoor is het belangrijk dat je de druk van de banden van je harnasgordel in de liezen zoveel mogelijk vermindert en de spierpomp functie van de beenspieren stimuleert. Ben je gevallen en hang je in je gordel, zoek dan zo snel mogelijk een punt waar je op af kunt steunen met je voeten. Hierdoor hang je niet meer met je volle gewicht in de banden van je harnas en gebruik je je beenspieren waardoor de spierpomp automatisch blijft werken.

Maar niet overal is een kozijn of bint te vinden waar je zo op af kunt steunen. Daarvoor is een stahulp een zeer nuttige optie om aan te brengen op een harnasgordel. Wanneer iemand bij bewustzijn is, kan hij hiermee zelf een lus maken waar hij met beide voeten op kan staan en zo de druk op de liezen verminderen.

Redding

Iemand die gevallen is moet zo snel mogelijk gered worden. Daarvoor is het belangrijk om vooraf een reddingsplan op te stellen. Zodat iedereen ook weet wat hij moet doen op het moment dat een ongeval gebeurt. Schakel ook altijd direct de professionele hulpdiensten in.

Er zijn verschillende ideeën over de beste manier van redding. Niet iedereen lijkt ook even gevoelig te zijn voor suspension trauma, maar de onderstaande methode is het meest algemeen geaccepteerd.

Het is belangrijk om het slachtoffer bij kennis te houden en hem zo snel mogelijk weer op de grond te krijgen. Praat tegen het slachtoffer en zorg ervoor dat hij zijn benen zoveel mogelijk blijft bewegen. Is het slachtoffer al bewusteloos dan is een snelle redding nog kritischer.

Houd het slachtoffer zo veel mogelijk verticaal tijdens de redding en leg hem niet direct horizontaal, wanneer hij op een veilige locatie is gebracht. Voorkom dat het bloed, dat zich heeft opgehoopt in de benen, in een keer richting het hart stroomt. Zet het slachtoffer in een zittende houding met zijn knieën gebogen op kinhoogte (W-houding). Laat de bloedsomloop weer langzaam op gang komen door de benen over een periode van een half uur weer horizontaal te strekken.

Laat het slachtoffer altijd controleren door een professionele hulpverlener.
  

Suspension trauma redding
Breng de bloedsomloop langzaam opgang

 

BronnenEerste hulp WikiWikipedia en Emergency medicine journal